Mô phỏng hiện trạng ngập địa hình do nước biển dâng tại tỉnh Bạc Liêu (vùng đồng bằng sông Cửu Long)

Trong bài báo này, từ tình hình nước biển dâng diễn biến phức tạp hiện nay. Chúng tôi xây dựng một mô hình mô phỏng hiện trạng ngập địa hình do nước biển dâng ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thí điểm tại tỉnh Bạc Liêu. Quá trình ngập địa hình do nước biển dâng được mô phỏng trên bề mặt và diện tích địa hình của tỉnh Bạc Liêu chạy trên nền công cụ mô phỏng GAMA. Kết quả mô phỏng cho ra các bản đồ ngập và bản đồ nguy cơ ngập, thống kê diện tích ngập. Mô phỏng quá trình ngập địa hình do nước biển dâng qua các giai đoạn trong quá khứ (từ năm 1992 đến năm 2012). Đưa ra kịch bản mô phỏng ngập địa hình do nước biển dâng trong tương lai (từ năm 2013 đến năm 2050).

1. Giới thiệu

Biến đổi khí hậu là hiện tượng trái đất nóng dần lên do hiệu ứng nhà kính làm cho nhiệt độ ở các đại dương tăng dần lên, làm tan băng ở các vùng cực đới, dẫn tới khí hậu của trái đất biến đổi, hạn hán bão lũ xảy ra ngày càng nhiều hơn, nước biển ngày một dâng cao. Hiện nay, tình trạng nước biển dâng đang là mối hiểm họa toàn cầu, nước biển dâng đang tác động và ảnh hưởng mạnh mẽ tới tài nguyên thiên nhiên, con người, kinh tế – xã hội, vv…ở nhiều quốc gia trên thế giới, nhất các quốc gia có biển và các vùng ven biển. Các quốc gia trên thế giới đang cùng nhau chung sức nghiên cứu đưa ra các biện pháp, xây dựng các mô hình nhằm giảm thiệt hại của nước biển dâng.
Tỉnh Bạc Liêu nằm trong vùng bán đảo Cà Mau thuộc Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là một tỉnh ven biển chịu ảnh hưởng thuỷ triều sâu sắc của biển Đông. Nền kinh tế ở tỉnh Bạc Liêu chủ yếu là nuôi trồng thủy sản, đánh bắt cá, trồng lúa, làm muối, … Nước biển dâng dẫn đến tình trạng nước mặn xâm nhập[20], diện tích đất bị thu hẹp ngày càng ảnh hưởng đến đời sống, định cư, sinh hoạt, kinh tế, sản xuất,…của con người. Biến đổi khí hậu làm cho những diễn biến thời tiết ngày càng xấu đi đã và đang tác động ngày càng nặng nề lên khu vực ĐBSCL.
Trong bài viết này, chúng tôi thu thập và phân tích số liệu thực tế từ đó xây dựng mô hình toán cho mô hình ngập địa hình do nước biển dâng gần giống với thực tế. Lập trình ứng dụng từ hệ thống thông tin địa lý (GIS), mô hình hóa và mô phỏng dựa trên nền công cụ mô phỏng GAMA để xây dựng thiết lập được hệ thống thông tin mô phỏng về hiện trạng ngập địa hình do nước biển dâng ở vùng ĐBSCL giai đoạn trong quá khứ (từ năm 1992 đến năm 2012) và trong tương lai (từ năm 2013 đến năm 2050). Kết quả mô phỏng của mô hình ngập địa hình do nước biển dâng cho ra các bản đồ ngập và bản đồ nguy cơ ngập, thống kê diện tích ngập. Từ đó phân tích đánh giá thực nghiệm đưa ra những quyết định hỗ trợ phù hợp nhằm giảm thiệt hại của nước biển dâng.

2. Mô hình nước biển dâng

2.1. Số liệu mực nước biển

Số liệu mực nước biển được đo lấy ở các trạm đo. Số liệu là số liệu đo mực nước giờ và
trung bình ngày ở các trạm thủy văn với đơn vị tính cm. Với số liệu đo chi tiết theo từng giờ trong ngày và tất cả các ngày trong tháng.

2.2. Độ cao địa hình

Địa hình ở đây tương đối bằng phẳng, chủ yếu nằm ở độ cao trên dưới 1,2 m so với mặt
biển, còn lại là những giồng cát và một số khu vực trũng ngập nước quanh năm. Địa hình có xu hướng dốc từ bờ biển vào nội đồng, từ Đông Bắc xuống Tây Nam.

2.3. Độ thấm địa hình

Khi nước biển dâng cao (hay thủy triều dâng lên) theo các sông và kênh tiến vào sâu trong
nội đồng nước sẽ thấm vào đất sẽ làm lượng nước giảm dần dần ta xem đây là độ thấm địa hình.
Địa hình và sông/kênh được chia ra cứ khoảng 5km thực tế sẽ mang một độ thấm địa hình. Khu vực gần sát biển có độ thấm thấp và cao dần khi đi vào sâu trong nội đồng. Khu vực gần sông hoặc kênh có độ thấm thấp, còn khu vực xa sông hoặc kênh có độ thấm cao.

Xem thêm tại:

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here